3.11.2009 13:31 Alhliða hestur – klárhestur Fróðleiksmolar Þegar hesturinn er frjáls í náttúrunni þá ber hann stærri hluta þyngdar sinnar á framfótum. Mynd tekin úr Knapamerki 3. Þegar hesturinn er frjáls í náttúrunni þá ber hann stærri hluta þyngdar sinnar á framfótum. Mynd tekin úr Knapamerki 3. Íslenski hesturinn er ýmist skilgreindur sem klárhestur/fjórgangshestur eða sem alhliða hestur/fimmgangshestur. Munurinn á þessum tveimur hestgerðum er í aðalatriðum sá að klárhesturinn býr einungis yfir fjórum gangtegundanna, þ.e. feti, brokki, stökki og tölti. Alhliða hesturinn býr yfir þessum gangtegundum auk skeiðs sem er fimmta gangtegund íslenska hestsins. Gangtegundirnar brokk, stökk og fet eru kallaðar grunngangtegundir og flest hestakyn í heiminum búa yfir þeim. Klárhestar eru oft meira brokkmegin í ganglagi, þ.e. brokkið er þeirra kjörgangur sem þeir velja og finnst best að nota. Alhliða hestar eru aftur á móti meira skeið-eða töltmegin í ganglagi. Talað er um að hestar séu klárgengir ef þeir sækja mikið í að brokka en að þeir séu lullgengir eða bundnir, eins og það er líka kallað, ef þeir kjósa að fara um á hægu skeiði. Sumir hestar eru síðan kallaðir töltgengir og það eru hestar sem kjósa töltið sem kjörgang og eru mjúkir og takthreinir í hreyfingum. Hreyfingar hesta, hreyfiferli og fótaröðun Afturfætur hestsins gegna því hlutverki frá náttúrunnar hendi að spyrna honum áfram og bera uppi þunga hans. Framfæturnir hafa nær eingöngu það hlutverk að bera uppi framhluta hestsins og flytja þyngdina áfram. Þegar maðurinn er kominn á bak hvílir enn meiri þungi á framhluta hestsins. Hesturinn var ekki gerður frá náttúrunnar hendi til að bera mann og við það að fá aukaþunga á bakið raskast jafnvægi hans. Öll góð þjálfun miðar þar af leiðandi að því að gera hestinn sterkan og færan um að bera þennan aukaþunga sem knapinn er. Þess vegna verður þjálfunin að miða að því að gera hestinn smám saman færan um að bera meiri þunga á afturfótum og verða léttari og frjálsari í hreyfingum að framan. Fótur hests hefur tekið eitt skref þegar hesturinn hefur lokið einum hring í hreyfiferlinu. Hestur hefur tekið eitt skref þegar allir fætur hans hafa tekið eitt skref og eru að byrja á næstu hreyfingu. Báðir fætur sömu hliðar eru kallaðir hliðstæðir fætur. Fæturnir á vinstri hlið hests eru kallaðir vinstri hliðstæða og hægri hliðstæða á þeirri hægri. Fram- og afturfótur andstæðra hliða eru kallaðir skástæðir fætur. Til frekari aðgreiningar er talað um vinstri eða hægri skástæðu og fer sú nafngift eftir framfætinum sem er í skástæðunni. Samstæðir fætur eru þá tveir framfætur eða tveir afturfætur. Heimild: Knapamerki 3 Höfundur og ritstjóri: Helga Thoroddsen. Útgefandi: Háskólinn á Hólum

Til baka

Deila
Til baka