Æfingin að bakka

Síðast lýstum við undirbúningi fyrir hina eiginlegu æfingu að bakka og er nauðsynlegt að undirbúa hana af kostgæfni svo að vel takist til þegar kröfurnar aukast og beðið verður um meiri nákvæmni og virkni í æfingunni. Fótahreyfingin þegar hesturinn bakkar...

Síðast lýstum við undirbúningi fyrir hina eiginlegu æfingu að bakka og er nauðsynlegt að undirbúa hana af kostgæfni svo að vel takist til þegar kröfurnar aukast og beðið verður um meiri nákvæmni og virkni í æfingunni. Fótahreyfingin þegar hesturinn bakkar er 4-takta þar sem skástæðir fæturnir stíga upp og niður í jöfnum takti.

Sé hesturinn beinn og æfingin rétt þá fylgja framfótaspor í afturfótarspor. Hesturinn á að lyfta fótum vel frá jörðinni og vera mjúkur og sveigjanlegur í liðum. Æfingin að bakka krefst jafnvægis, hárréttrar tímasetningar ábendinga en má aldrei snúast um að knapinn beiti hestinn valdi og þvingi hann aftur með taumatogi og ónákvæmni. Það getur verið gott að hafa aðstoðarmann til hjálpar í byrjun til að standa fyrri framan hestinn og veina honum aftur, til dæmist með ábendingunum sem notaðar voru við hönd. Þannig fá knapi og hestur hjálp í byrjun og minni hætta er á að æfingin snúist upp í taumatog og stress.

Þegar hestinum er kennt að bakka er mikilvægt að stýra því hversu mörg skref hann tekur og ætíð að viðhalda framhugsuninni. Varast skal að æfa það sama of lengi svo hesturinn verði ekki leiður. Og eins til að hann fari ekki að sjá fyrir hvað hann eigi að gera næst. Við það dregur úr sambandi hans við knapann og hann verður fyrrisjáanlegur. Mikilvægt er að velja stað þar em hestinum líður vel og hann bæði getur og þorir að stíga aftur án þess að eitthvað óþægilegt komi fyrir hann. Sumum finnst gott að byrja á að kenna æfinguna við vegg en aðrir leggja áherslu á að stilla hestinum upp á miðjum vellinum. Knapinn þarf að hafa góða stjórn á hraðanum í æfingunni og geta stjórnað hverju skrefi. Til að byrja með skiptir þó ekki mestu máli að stjórna skrefafjöldanum heldur einungis að æfingin heppnist og að hesturinn haldi ró sinni. Stundum vilja hestarnir fara að bakka hratt aftur og hugsa alltaf um að bakka um leið og knapinn stoppar, en á er gott að ríða hestinum rösklega áfram og hvíla æfinguna um stund. Ef hesturinn vill bakka í tíma og ótíma þarf knapinn að leggja báða fætur að síðum hestsins og stoppa hann, með því að hvetja hann áfram.


Hestinum riðið aftur á bak.

Forsendur knapa og hests:
• Þurfa að kunna og hafa æft saman samspil ábendinga.
• Hesturinn er rólegur og bíður eftir ábendingum knapans.

Sumum hestum finnst erfitt að bakka og það er mikilvægt að knapinn bíði eftir að hesturinn sé tilbúinn að framkvæma æfinguna í andlegu jafnvægi. Þegar hesturinn bakkar á hann að vera beinn allan tímann og taka jafnstór skref. Til að byrja með getur þurft að auðvelda hestinum æfinguna með því að létta örlítið á baki hans, en þegar hesturinn hefur náð góðu valdi á henni á það ekki að þurfa, heldur einungis létta ábendinguna frá fótum og sæti. Líkt og aðrar fimiæfingar þá bætir þessi æfing samspil ábendinga hjá knapanum og svörun hestsins við þeim. Á 4. Stigi var fjallað um hömlun og stöðvun og oft á tíðum eru þessar þrjár æfingar nátengdar. Fyrir æfinguna að bakka er hestinum oft kennd hömlun og stöðvun en saman hafa þessar æfingar safnandi áhrif á hestinn. Þegar lengra er komið við þjálfun æfingarinnar þarf hesturinn að lækka lendina og kreppa afturfætur, og hefur það safnandi áhrif, en til að byrja með er ekki gerð mikil krafa um söfnun. Þegar hesturinn er beðinn um að ganga aftur er gott að biðja einungis um 1-2 skref í byrjun en þegar færnin hefur aukist er unnt að fjölga skrefunum í 5-6 . Aldrei á að nota þessa æfingu til að refsa hestinum, t.d. með því að láta hann bakka mörg skref undir þrýstingi og taumatogi. Slíkt er ósanngjarnt, ætti ekki að sjást og hefur engan tilgang anna en þann að gera hestinn kvíðinn og
spenntan.

Að bakka:
• Hesturinn stendur kyrr og er rólegur.
• Hesturinn stendur beinn og jafnt í alla fætur eða með meiri þyngd á afturhluta.
• Hesturinn er við taum og með góða athygli á knapanum.
• Knapinn er beinn og með jafna þyngd á báðum setbeinum.
• Knapinn situr létt og/eða léttir örlítið á baki hestsins ef þarf til að auðvelda honum að koma upp með bakið. Hann á ekki að halla sér fram eða aftur.
• Fætur knapans liggja jafnt niður með síðum hestins og passa að hann haldist beinn.
• Knapinn hvetur hestinn áfram með fótum líkt og hann ætli að ríða áfram, en í stað þess að opna leiðina fram, eins og þegar hesturinn á að halda áfram, þá eru hendurnar kyrrar og segja „ekki áfram“. Það á að vera jafnt samband á báðum taumum. Ath. Hendurnar eiga ekki að toga hestinn aftur.
• Hesturinn finnur að hann á aðeins um eina leið að velja frá taumaábendingunni, þ.e. aftur á bak.
• Fætur knapans létta hvatningunni af síðum hestins og „opna“ leiðina aftur.
• Um leið og hesturinn svarar með því að stíga aftur þá hverfur þrýstingur frá taumnum og hann losnar.
• Til að stoppa hreyfinguna aftur réttir knapinn sig upp, þéttir ásetuna og „lokar“ leiðinni aftur með því að leggja fæturna að hestinum.

Heimild: Knapamerki 5
Höfundur og ritstjóri: Helga Thoroddsen.
Útgefandi: Háskólinn á Hólum