Eins og kom fram í samantekt Hestafrétta í gær, þá vantaði Þóroddi frá Þóroddsstöðum eitt afkvæmi uppá til að hljóta 1. verðlaun fyrir afkvæmi, en í dag var fimmtánda afkvæmi Þórodds sýnt í kynbótadómi. Það var hin 4. vetra gamli Þrumufleygur frá Álfhólum. Þrumufleygur er rétt við 1. verðlaunin, gaman verður að sjá hvort hann hækki í yfirlitssýningunni og nái inná Landsmót.

Frá árinu 2000-2008 hafa 28 stóðhestar hlotið 1. verðlaun fyrir afkvæmi. Stóðhesturinn þarf að ná að minnsta kosti 118 stigum eigi hann 15 til 29 dæmd afkvæmi sýnd í fullnaðardóm en séu afkvæmin 30 eða fleiri þá duga 113 stig. Svo kallaðar afkvæmasýningar eru haldnar yfirleitt í tengslum við lands- eða fjórðungsmót en einnig kemur fyrir að afkvæmahross komi fram á héraðssýningum.

Íslenski hesturinn hefur yfir 40 grunnliti og hundrað litaafbrigði frá leirljósu að jörpu, frá glóbjörtu til móvindótts. Algengustu grunnlitir íslenska hestsins eru tveir, rauður og brúnn og er sá rauði algengasti í mismunandi blæbrigðum. Mikill fjölbreytileiki í lit er einnig í faxi og tagli íslenska hestsins og ekki er alltaf sami litur á faxi og tagli hestsins. Litur á fótum hestsins getur líka verið breytilegur.

Hreyfingar hests, þegar hann hreyfist úr stað, eru kallaðar gangtegundir. Það hvernig hesturinn hreyfir sig, t.d. á hvaða gangtegundum og hvernig, er kallað ganglag. Til dæmis er talað um að hestar sem kjósa að tölta mest undir sjálfum sér séu töltgengir. Gott ganglag einkennist af því að hesturinn er frjáls, mjúkur og takthreinn í hreyfingum.

Íslenski hesturinn er ýmist skilgreindur sem klárhestur/fjórgangshestur eða sem alhliða hestur/fimmgangshestur. Munurinn á þessum tveimur hestgerðum er í aðalatriðum sá að klárhesturinn býr einungis yfir fjórum gangtegundanna, þ.e. feti, brokki, stökki og tölti.

Tíu ósýndar hryssur eru með yfir 125 stig í kynbótamati. Þrjár efstu hryssurnar eru frá Auðsholtshjáleigu. Þóra Dís og Virðing eru báðar með 127 stig í aðaleinkunn. Þóra Dís er Álfasteins- og Gígjudóttir, Virðing er Álfasteins- og Vordísardóttir, en Vá frá Auðsholtshjáleigu sem er í 10. sæti er einnig undan Vordísi.

Það er meðal annars sérstaða íslenska hestsins að hann hefur fimm gangtegundir og að þær eru allar eftirsóknarverðar og nauðsynlegar fyrir heilsteyptan reiðhest. Eitt aðalmarkmiðið með þjálfun hans er að byggja upp, styrkja og þjálfa allar gangtegundirnar. Þetta gerir þjálfun hestsins afar fjölbreytilega og áhugaverða en jafnframt nokkuð vandasama og yfirgripsmikla.

Oft vilja hryssurnar gleymast í ræktunar hugleiðingum. Oftar heyrist spurningin: "undan hvaða hesti er þessi"? En á bakvið hvern gæðing er móðir og nú skulum við skoða hvaða hryssur eru með yfir 125 stig í aðaleinkunn. Fyrst eru það sýndar hryssur, tuttugu hryssur eru með 125-130 stig í aðaleinkunn.

Ef við tökum saman ósýnda graðhesta á Íslandi með yfir 125 stig í aðaleinkunn, þá koma 9 hestar til greina. Þar er ræktunarbú ársins Auðsholtshjáleiga með þrjá hesta. Jafnir með 127 stig í aðaleinkunn eru Toppur frá Auðsholtshjáleigu og Dagur frá Hjarðartúni.

Það er endalaust hægt að velta sér uppúr ræktun, ræktunarmarkmiðum og kynbótahrossum. Smekkur manna er misjafn og ræktunarmarkmið hjá hverju búi eru einnig misjöfn eins og þau eru mörg. En ef við skoðum hið opinbera ræktunarmarkið þá miðar það að því að  rækta heilbrigðan, frjósaman og endinga góðan hest - hraustan íslenskan hest.