“Það tekur um 1800 klukkustundir að fullþjálfa hest til að taka þátt í Grand Prixmóti.” sagði Hasse Hoffman einn þekktasti dressúrþjálfari og –kennari Dana á menntaráðstefnu FEIF í Danmörku um síðustu helgi. Hann átti við þann tíma sem fór í taminguna og þjálfunina, ekki tímann sem fór í að fóðra, kemba eða járna viðkomandi hest.
Það tekur því 6 ár að gera hest hæfan til að keppa á efsta stigi dressúrmóta ef unnið er við þjálfunina alla daga vikunnar nema sunnudaga. Hver hestur, sem stefnt er með þangað, þarf auk þess að vera mjög hæfleikamikill. Margir reyndir stórhestamenn hafa sagt í mín eyru að sennilega taki það einu ári lengur að fullþjálfa íslenskan hest á þennan hátt vegna smæðar sinnar en hesta af viðurkenndum dressúrhestakynjum.
Dressúrþjálfun er a.m.k. 500 ára gömul kerfisbundin aðferð. Hún byggir upp hest andlega og líkamlega svo hann geti beitt sér á réttan hátt á feti, brokki og stökki hvort heldur gangtegundirnar eru safnaðar eða auknar. Gildir þá einu hver reiðleiðin er, hvort á að bara beint, í sveiga eða til hliðar. Aðferðafræðin og tækin við þjálfun hestsins þróaðist og mótaðist vegna mikilvægi hans í hernaði.
Þjálfun grunnatriða í dressúr er mikilvæg en hún felst fyrst og fremst í endurtekningum á æfingum. Vegna þeirra lærir hestur rétta líkamsbeitingu, réttir vöðvar styrkjast því líkamsbeitingin er rétt og á þann hátt varðveitist liðleiki sem er ein forsenda fyrir tískuorðinu útgeislun hjá hesti. En hvað gerist ef reynt er að stytta sér leið til að spara eða minnka dútlið með hestinn eins og grunnþjálfun er stundum nefnd hér á landi.
Í bókinni “The art of riding” sem var endurútgefin 1993 segir höfundurinn, Baron Hans von Blixen-Finecke, frá reynslu sinni af því að stytta sér leið við grunnþjálfunina. Hann, sem hrossaþjálfari hjá sænska hernum til margra ára um miðja síðust öld, fékk skipun um að stytta grunnþjálfunina um eitt ár til að spara. Niðurstaðan varð sú að hestarnir, sem voru þjálfaðir samkvæmt sparnaðarkerfinu, dugðu nokkrum árum skemur en hinir vegna meiri álagsmeiðsla og stirðleika. Þannig að sparnaðurinn í byrjun eyddist upp og gott betur með styttri endinu hestanna.
Sömu sparnaðaráhrif sjást greinilega í íslandshestaheiminum. Hversu oft höfum við ekki séð unghross sem geisla af hæfileikum þegar þau koma fyrst fram þar sem fótaburður og liðleiki einkenna hreyfingar þeirra. Nokkrum missurum seinna eru þau orðin framþung, framstæð, lágeng og stirð. Manni býður í grun að ástæðan sé í flestum tilfellum ónóg grunnþjálfun.
Hvað telur þú að það taki langan tíma að grunnþjálfa íslenskan hest?
Með kveðju
Magnús Lárusson
www.urvalshestar.is
