Stuttu eftir að ég byrjaði í hestamennsku eignaðist ég tveggja vetra leirljósa hryssu. Hún var óvanalega falleg og þó að ættir að henni væru ekki heimsfrægar sagði fyrri eigandi þær í góðu lagi. Einhvern heyrði ég reyndar segja að föður faðir hennar væri erfiður en ég lét það sem vind um eyru þjóta. En mikið var hún falleg og margir dáðust að henni, hreyfingarnar, fasið og útlitið allt.
Mikið fax og tagl nánast snjóhvítt glampaði í sólinni. Feldurinn glansaði eins og hún væri nýbónuð. Hnarreist og tíguleg. Hún hreinlega ljómaði þessi dís. Mikið óskaplega hlakkaði mig til að temja Ljómadís.
En hún var stygg. Alveg ljónstygg. Hún var í útigangi þar til kom að tamningu. Það gekk ekki allt vel með reglulega umhirðu á henni. Ormalyfið fékk hún í pulsubrauði. Það var ekki nokkur leið að koma því í hana öðruvísi. Hún barðist svo um þegar tókst að setja á hana tökumúl að ekki var nokkur leið að koma lyfinu uppí hana. Hófana virtist hún alveg sjá um sjálf, sennilega vegna þess hversu mikill hlaupagikkur hún var. Það var reyndar hin mesta skemmtun að horfa á hana hendast um hagana.
Svo kom að því að huga að tamningu. Ég hafði kynnt mér það sem Ingimar á Hvanneyri var að kenna og ákvað að þar sem þetta væri frumraun mín í tamningu á ósnertu væri réttast að fara með tryppið á námskeið til hans. Einhver hafði sagt mér að best væri að fara með tryppin ósnert á svona námskeið svo Ljómadís fékk frið í haganum. Ég hringdi á Hvanneyri og innritaði mig í námskeið. Af fúsum og frjálsum skyldi það vera.
Nokkrum dögum fyrir námskeið var ákveðið að taka tryppið inn og gera það bandvant fyrir ferðina að Hvanneyri. Góðir vinir komu með að sækja stóðið og koma því í hús. Vel gekk að ná stóðinu heim og inní gerði fyrir framan skemmu sem notuð var við þesskonar tækifæri. Bóndinn opnaði skemmuna og við byrjum að stugga stóðinu inn. Sjáum við þá hvar leirljóst tryppi tekur sig til og stekkur yfir gerðið án þess að snerta. Bara sveif í fallegum boga yfir gerðið.
Auðvitað var þetta Ljómadís. Það gekk býsna vel að ná henni inní gerðið aftur og alla leið inní skemmu. Þar tók við heilmikið húllumhæ að koma henni í tökubásinn en vanir menn leystu það fagmannlega. Tökumúllinn fór á hausinn á henni og ég hafði nokkra daga til að gera Dísu bandvana. Hún reyndi ýmis brögð til að losna og þegar yfir lauk var skinnið í lófunum farið að láta á sjá. Mest allir lófarnir voru blöðrur og brunasár. Á flutningsdegi var hún orðin merkilega þæg og fór vandræðalaust á kerru.
Lá nú leiðin að Hvanneyri þar sem Ingimar tók á móti mér og leiddi okkur í hesthúsið þar sem Ljómadís var bundin við stallinn. Ingimar fer strax að dást að hryssunni en ég orðinn vanur dálætinu fanst það bara sjálfsagt að hann sæi hve falleg hún var. Þegar við göngum fram hesthúsið nefni ég við Ingimar að mér þyki stallarnir háir og miklir.
Hann segir þá vera svona til að tryppin fari ekki uppí þá. Hann er varla búinn að sleppa orðinu þegar við heyrum einhver læti fyrir aftan. Þegar við lítum við sést fallega hryssan mín standa fjórum fótum í stallinum. Hverslags er þetta segir Ingimar, þetta hefur aldrei gerst hér og þó hefur oft gengið á ýmsu. Hvað um það okkur tekst að koma Ljómadís niður aftur og var hún til friðs eftir þetta við stallinn en það reyndist betra að hafa ekki aðra hesta nálægt henni.
Daginn eftir hefst námskeiðið og fór mest allur dagurinn í bóklegt nám en seinnipart dags er farið útí hringgerði. Fyrsta tryppið er tekið inn og eftir stutta stund er það búið að sýna merkin og eltir nú eiganda sinn hvert fótmál. Svona koma þau hvert af öðru og greinilegt að tryppin taka vel þessum kennsluháttum. Svo kemur að Dísu minni. Hún vildi helst ekki fara inní hringgerðið en lætur undan að lokum. Er nú tekið til við kennsluna. Hún lét sem hún sæi okkur ekki. Hljóp og hljóp og horfði helst til himins.
Athöfn sem átti að taka 20 til 30 mínútur var að nálgast klukkutímann. Þá loksins gefur hún merki, eins og allt hafi skyndilega smollið saman. Hún kemur til mín blíð og undirgefin og fær stroku á ennið. Ég fyllist stolti. Hryssan mín. Við gögnum sem leið lá inní hesthús og hún eltir. Komum inná ganginn og ég tek stefnuna á stallinn. Passa mig að bera höfuð ekki of hátt og vona að hún elti mig áfram. Þá eins og hendi sé veifað riðst hún á mig og inn eftir ganginum alla leið inní hlöðu. Þar stendur hún og fnæsir ógurlega, virtist til als líkleg. Hún leyfir mér samt að taka sig og ég leiði hana á stallinn.
Gekk nú á ýmsu þar til kom að því að fara á bak. Ljómadís er bundin við vegg því talið var að hún gæti brugðist illa við knapanum því hún hætti ekki að hrekkja hnakkinn. Ég komst samt á bak henni vandræðalaust. Ingimar spyr hvort ég sé tilbúinn og hvort hann megi sleppa hryssunni. Næsta sem ég veit er að ég ligg á jörðinni vankaður.
Hryssan fleygði mér semsagt langt uppá vegginn og höggið slíkt að hjálmurinn brotnaði. Ég gaf mér nokkrar mínútur til að jafna mig og fer aftur á bak. Gekk nú aðeins betur. Við komumst einn og hálfan hring í gerðinu þegar hún snarstingur sér og ég hendist af baki, renn undir vegginn í hringgerðinu og stoppa langt utan við gerðið. Sex sinnum lék hún sér svona með mig. Stundum fór hún hálfan hring áður en hún setti mig af, stundum minna. Þá taldi ég fullreynt með mig og hryssuna. Annar nemandi bauð sig fram og taldi sig geta ráðið við hana. Sá var þrælvanur og skyldi nú ekki láta hana komast upp með þetta. Hann var þrautseigari en ég og komst stundum heilan hring. Í sjö skifti lék Ljómadís þennan leik við hann.
Einn aðstoðarmanna Ingimars vildi ólmur fá að reyna. Eftir sex flugferðir sagði ég stopp. Hryssan er nú fullnuma í þessu og kominn tími til að kenna henni eitthvað annað. Eftir svolitlar umræður voru menn sammála um að það væri ekki réttlætanlegt að hætta lífi og limum í þetta hross þó falleg væri. Nóg væri af hestum til að temja. Seinna þótti ekki heldur rétt að rækta undan henni því ekki aðeins var afi hennar erfiður heldur faðirinn líka. Ég hefði betur hlustað þegar einhver fann að afanum.
Við vorum 8 sem tókum þátt í þessu námskeiði og gekk allt upp hjá 7. Tryppin verða að vísu ekki reiðhestar á svona stuttu námskeiði en reynslan hefur sagt mér að ekkert byggir andlegt ástand hrossa betur upp en þær aðferðir sem kenndar voru þarna. Ingimar er líka frábær kennari og þetta námskeið hefur skilað mér miklu.
Ári seinna tamdi ég brúna sammæðra systur þeirrar ljósu og þá var árangurinn annar.
Pétur Andersen
