Þar sem framfarir eru í hrossarækt eru eðlisbestu hrossin þau folöld sem fæðast í ár. Það er ekki aðeins að folöldin gleðji augað heldur gefa þau fyrirheit um glæstan gæðing í fyllingu tímans.
En hvernig er hinn sanni gæðingur sem við leitum að?
Sveinn heitinn á Varmalæk átti svar við því. Hann sagði að mesti gæðingurinn væri sá hestur sem best hentaði hverjum knapa.
Jónas ritstjóri sýnist mér að kunni best að meta mjúkgenga brokkara, væntanlega með brotið/fjórtakta brokk. Hann fyrirlítur “hopphesta” og “manndrápsbrokkara”!
Kapparnir sem á dögunum sundriðu allar ár á suðurlandi hafa þurft að velja sín hross af kostgæfni. Blesótti gæðingurinn hans Kristins í Skarði í Landssveit þar sem ég var 5 sumur í sveit (í kringum 1950) var sannkallaður eðalgripur. Eða þangað til prófað var að setja hann fyrir rakstrarvélina. Hann fældist og hljóp sem fætur toguðu um öll tún með rakstrarvélina í eftirdragi. Það tók því aldrei að láta gera við vélina.
Það voru hinsvegar Kubbur og Kópur sem aldrei brugðust þegar kom að slætti og heydrætti. Þeir höfðu annan dýrmætan kost. Það vantaði í þá allt rými svo þeir fóru strax upp á þetta líka dúnamjúka hægastökk. Þeir voru eins og notalegir ruggustólar. Þetta eru sennilega bestu ferðahestar sem til eru.
Minn draumahestur fer á fjaðrandi hægatölti og leikur við taum. Þannig eru mínar sælustundir á hestbaki. Ég get auðvitað bætt við lýsinguna – en þetta stendur ofar öðru.
Sá er munurinn á mönnum og hrossum að eðliskostum hrossanna fleygir fram. Hjá okkur sjálfum er hinsvegar hver kynslóð annarri lík. Engar framfarir! Að “okkar” börnum eðlilega undanskildum!
Reyndar minnist ég gamansamrar umræðu á Evrópumeistaramóti þar sem Ragnar Hinriksson varð sigurvegari mótsins á Fróða frá Ásgeirsbrekku. Allir íslensku hestarnir veiktust og knaparnir kepptu á lánshestum sem þeir höfðu aðeins nokkrar klukkustundir til að kynnast. Eigandi Fróða hafði reynt að komast á mótið en tókst ekki. Á þessu móti þóttu íslensku knaparnir standa sig firna vel – allir á lánshestum. Í kjölfarið spannst umræða um hæfni íslenskra knapa. Einhverjum fannst að það vantaði betri knapa á meginlandinu – og reyndar í Hornafirði líka! Voru þeir útlensku – sem og Hornfirðingar hvattir til að fá “Hinna gamla” í heimsókn!
Ég held að það hafi aldrei orðið úr þessari ræktunarhugmynd!
Sem tryggir okkur Íslendingum ákveðið forskot – með Ragga Hinriks, Hinna Braga, Eddu Rún Ragnarsdóttur o.fl. afburðaknapa af ættlegg “Hinna gamla”.
Ragnar Tómasson
