Á síðastliðnu hausti var mikil umfjöllun í fjölmiðlum um slys á hestammönnum á undangengnu sumri. Þar kom m.a. fram að flest og alvarlegustu slysin urðu með þeim hætti að hesturinn hafði dottið og lent ofan á knapann. Íslenski hesturinn er þekktur fyrir að vera fótviss og traustur jafnvel þótt honum sé riðið á óslettu og ógreiðfæru landi. Eg man varla eftir að hestur hafi stungist með mig á mínum rúmlega 70 ára hestaferli þótt eg hafi riðið svo til á hverju ári bæði í byggð og yfir fjöll og firnindi víðsvegar um landið.
Er einhver skýring á þessari aukningu alvarlegra slysa ? Ekki er mér kunnugt um að nein athugun eða rannsókn hafi farið fram á því sem vissulega væri þörf á .Eg vil þó varpa hér fram tilgátu með von um að hún veki umræðu um þetta mál og geti orðið víti til varnaðar einhverjum hestamönnum á komandi sumri.
Það er mikill áhugi meðal hestammanna um þessar mundir á allskonar keppni og hestaíþróttum og ekki nema gott eitt um það að segja. Varla er rætt svo um hest í dag að ekki sé spurt , “hvernig lyftir hann”? Þetta er ósköp eðlilegt því að fótlyftan vegur þungt í íþróttakeppni. Margir eru því að reyna að auka fótlyftu hesta sinna með ýmsu móti.
Eitt af því er að safna hófum og járna á stærri og stærri skeifur. Sjálfsagt hefur þetta einhver áhrif í sumum tilfellum en er jafnframt einhver alversta aðferð til að ná þessu takmarki af eftirtöldum ástæðum.
1.Mikil hófsöfnun eykur verulega álag á kjúkur og sinar fótanna og veldur oft ásigi og sinabólgum og stundum varanlegu fótabasli og skertri endingu hestsins.
2 Óeðlilega stórir hófar og langar tær valda því að hestar verða hnotgjarnir og dettnir. Þetta kemur ekki svo mikið fram á meðan riðið er í reiðhöll eða á slettum reiðvelli, en þegar komið er í ferðalag eða á óslétt og grýtt land er hesturinn sífellt að reka tærnar í og hnjóta eða jafnvel detta.
Það sama gerist einnig oft ef fornjárnuðum hestum er riðið á ósléttu landi eins og flestir reyndir hestamenn kannast við..
Því ætti aldrei að fara í hestaferð eða ríða út á fornjárnuðum hestum eða hestum með óeðlilega hófsöfnun.
Ingimar Sveinsson
